To swego rodzaju umowa pomiędzy kupującym i sprzedającym, oznaczająca obowiązek rozliczenia transakcji w przyszłości - dostarczenia lub nabycia konkretnej ilości określonego instrumentu w określonym czasie w przyszłości po z góry ustalonej cenie
Przykład: kupujący zakłada wzrost ceny przedmiotu umowy w przyszłości i już dziś zawiera umowę, której wykonanie – dostarczenie przedmiotu umowy – obędzie się w przyszłości; druga strona umowy – sprzedający (wystawca kontraktu) – zakłada, że cena przedmiotu spadnie i będzie mógł otrzymać go w przyszłości po niższej cenie. Jeśli cena wzrasta, to rozliczenie transakcji przynosi zysk nabywcy – zysk wypłacany jest z kieszeni wystawcy kontraktu, który w tym przypadku ponosi stratę. Odwrotna sytuacja następuje, gdy cena spada. Nabywca kontraktu w dniu rozliczenia ponosi stratę, która jest zyskiem dla wystawcy kontraktu.
Jak to możliwe, że można zarabiać na spadku ceny?
Załóżmy, że umawiam się na kupno w firmie komputerowej 10 laptopów w cenie 30 000 pln – te 10 laptopów jest przedmiotem kontraktu. Umowę zawieram dziś z ceną 30 000 pln, ponieważ boję się, że ich cena wzrośnie, natomiast same laptopy dostarczone mi będą za miesiąc. Właściciel firmy komputerowej zna rynek i wie, że ceny laptopów mogą spaść w najbliższym czasie. Okazało się, że tuż przed dostarczeniem sprzętu można go było kupić na rynku o 20% taniej, firma wykorzystuje ten fakt, kupuje laptopy na rynku po 24000 i dostarcza mi inkasując kwotę ustaloną wcześniej na umowie – 30 000 pln. Dzięki temu, że cena laptopów spadła firma zyskała 6 000 pln. Na rynku giełdowym operacja jest mniej skomplikowana, ale jej sens jest taki sam.
Co to jest pozycja długa, long?
To skrótowe określenie na nabycie kontraktu terminowego. Posiadacz długiej pozycji zakłada wzrost ceny i tylko w przypadku realizacji tego scenariusza osiągnie zysk. Spadek cen dla posiadacza pozycji długiej oznacza stratę.
Co to jest pozycja krótka, short?
Tak określa się wystawienie, sprzedaż kontraktu terminowego. Posiadacz shorta zakłada spadek cen, zrealizowanie tego scenariusza oznacza zysk w jego kieszeni i stratę dla drugiej strony umowy – posiadacza pozycji długiej.
Co oznacza „otwarcie pozycji”?
To zawarcie transakcji nabycia lub wystawienia kontraktu terminowego. Otwarcie pozycji wiąże się z koniecznością zablokowania pewnej kwoty środków pieniężnych jako depozytu.
Czym jest „zamknięcie pozycji”?
To wykonanie transakcji przeciwnej do transakcji otwarcia. Posiadając pozycję długą zamykamy ją poprzez sprzedaż. Posiadając pozycję krótką zamykamy ją poprzez kupno. Zamknięcie pozycji jest równoznaczne z rozliczeniem transakcji i przyjęciem na siebie zysku lub straty.
Czy liczba pozycji długich i krótkich może się różnić?
Ilość pozycji długich i krótkich na danym rynku jest zawsze taka sama. Kontrakt futures to umowa dwustronna!
Jak rozliczane są kontrakty?
Kontrakty na indeksy mają rozliczenie pieniężne dla obu stron kontraktu. Istnieją jednak kontrakty, gdzie przedmiot umowy jest dostarczany fizycznie i posiada ściśle określone parametry ilościowe i jakościowe.
Co daje wykorzystanie dźwigni finansowej?
To możliwość dysponowania kapitałem o wartości przekraczającej kapitał wykorzystany do otwarcia pozycji. W przypadku kontraktów terminowych na indeks wig20 środki niezbędne do otwarcia pozycji są około 10-cio krotnie niższe od wartości kontraktu. Zysk i strata jest jednak liczony od pełnej wartości kontraktu, oznacza to możliwość osiągnięcia ponadprzeciętnej straty i ponadprzeciętnego zysku.
Ile „kosztuje” jeden kontrakt futures?
To zależy od wymaganego depozytu. W zależności od biura maklerskiego do otwarcia jednej pozycji wymagana jest kwota od 5 do 10% wartości kontraktu. Wartość gotówkowa kontraktu to aktualna jego wycena w punktach pomnożona przez 10PLN.
Przykład: kontrakt FW20H5 na zamknięciu sesji miał wartość punktową 2500, po uwzględnieniu mnożnika 10 PLN miał więc wartość gotówkową 25 000 PLN. Na otwarcie jednej pozycji przy założeniu, że wymagany przez biuro depozyt to 10%, potrzebne będzie 2 500 PLN. Na rachunku powinny znaleźć się również środki na pokrycie prowizji maklerskiej i strat wynikających ze zmiany wartości kontraktu. Jeśli przy rozliczeniu transakcji biuro maklerskie nie będzie mogło uzupełnić straty ze środków dostępnych na rachunku, pozycja zostanie przymusowo zamknięta.
Co oznacza MARGIN CALL?
To przymusowe zamknięcie pozycji z powodu braku środków na rachunku.
Przykład: Inwestor miał 3 000 PLN na rachunku, otworzył pozycję długą na FW20M6 po cenie 3310 punktów, wymagany depozyt to 10%, indeks na zamknięciu sesji spadł do wartości 3240, strata wyniosła więc 70 punktów (700 PLN), w takim przypadku biuro maklerskie prosi o uzupełnienie środków w przeciwnym razie pozycja zostanie zamknięta.
Jak odczytać oznaczenia przy kontraktach na indeks WIG20?
Przykład: Kontrakt FW20H7; F – kontrakt terminowy, FUTURES; W20 – symbol instrumentu bazowego – tutaj indeks wig20; H – miesiąc wygasania kontraktu – tutaj marzec; 7 – rok wykonania kontraktu (tylko ostatnia cyfra).
Jakie są miesiące wygasania kontraktów?
Kontrakty wygasają w marcu – H, czerwcu - M, wrześniu - U, grudniu – Z Dniem wygasania jest trzeci piątek miesiąca wygasania, jeśli w tym dniu nie odbywa się sesja giełdowa, kontrakty wygasają w dniu poprzedzającym.
Wersja do druku